WordPress sitem neden yavaş açılıyor, Core Web Vitals puanını tema mı düşürüyor?
Kısaca: Yavaş açılan bir WordPress sitesinde suç çoğu zaman tek bir yerde değildir: büyük ilk görsel, başka sunucudan gelen yazı tipleri, sayfayı bekleten CSS dosyaları ve eklentilerin eklediği betikler birlikte LCP'yi uzatır. Önce PageSpeed Insights'ta hangi öğenin LCP olduğuna ve neyin "oluşturmayı engelleyen kaynak" diye işaretlendiğine bak. Wiozen Theme yazı tiplerini kendi sunucundan yükler, tasarım CSS'ini sayfaya gömer, anasayfa manşet görselini önceden yükler ve jQuery kullanmaz; önbellek ve görsel sıkıştırma ise eklentinin ve sunucunun işidir.
Önce ölç: sorun hangi metrikte?
Core Web Vitals üç ölçüden oluşur. LCP (en büyük içerik öğesinin görünme süresi) 2,5 saniyenin altında, INP (tıklamaya tepki süresi) 200 milisaniyenin altında, CLS (sayfa kayması) 0,1'in altında olmalı. Haber ve blog sitelerinde en sık bozulan LCP'dir, çünkü en büyük öğe genellikle manşet fotoğrafıdır.
PageSpeed Insights'ta önce "Gerçek kullanıcı verisi" bölümüne bak; Search Console'daki Core Web Vitals raporu da aynı veriyi gösterir. Laboratuvar puanı her ölçümde biraz oynar. Sonra "Teşhis" kısmında LCP öğesini bul: bir görselse görselin boyutu ve geç başlayan indirme, bir başlıksa yazı tipi ve CSS sorunu ararsın.
Temadan gelen yavaşlık nasıl anlaşılır?
Temanın payını ayırmak için hazırlık sitesinde ya da bakım modunda bütün eklentileri kapat ve aynı sayfayı yeniden ölç. Puan belirgin biçimde yükseliyorsa sorun eklentilerdedir; tek tek açarak hangisi olduğunu bulursun. Eklentiler kapalıyken bile LCP uzunsa temaya ve sunucuya bakarsın.
Temadan gelen tipik sorunlar şunlardır:
- Yazı tiplerinin başka bir sunucudan çekilmesi; tarayıcı bunun için ayrı bir bağlantı kurar.
- Her sayfada yüklenen, birkaç yüz kilobaytlık CSS ve JavaScript dosyaları.
- Manşet görselinin tembel yüklenmesi (lazy loading). Tarayıcı ekranın en üstündeki görseli geç ister.
- Kullanılmayan kaydırıcı ya da animasyon betiklerinin yine de yüklenmesi.
Wiozen Theme bu konularda ne yapıyor?
Yazı tipleri temanın içinde woff2 dosyaları olarak gelir ve senin sunucundan yüklenir; başka bir yazı tipi sunucusuna istek gitmez. Her yazı tipi değişken ağırlıklıdır, yani kalın ve normal için ayrı dosya inmez. Dosyalar temel Latin ve genişletilmiş Latin olarak ikiye bölünmüştür; tarayıcı yalnız sayfadaki karakterlerin gerektirdiğini indirir. Türkçe sayfada ğ ve ş yüzünden ikisi de iner. Yazı tipleri font-display: swap ile tanımlıdır; metin, yazı tipi gelene kadar yedek yazı tipiyle görünür.
WordPress, sayfaya gömülecek CSS için varsayılan olarak 20 KB'lık bir sınır koyar. Wiozen Theme bu sınırı 85.000 bayta çıkarır. Tasarımın stil dosyası (tarza göre 31 ile 45 KB arası) ve temanın 12 KB'lık temel stili böylece ayrı dosya olarak değil sayfanın içinde gelir ve oluşturmayı bekleten bir istek azalır.
Anasayfa son yazıları gösteriyorsa tema, en yeni yazının öne çıkan görselini <head> içinde fetchpriority="high" ile önceden yükler; tarayıcı görseli stil dosyalarını okumayı beklemeden istemeye başlar. Manşet görselinin tembel yükleme işareti kaldırılır. Bu yalnız ilk manşet için yapılır, kaydırıcıdaki sonraki görseller tembel yüklenmeye devam eder. Rehber tarzı görselsiz bir tasarım olduğu için orada önden yükleme yoktur.
JavaScript: hangi betik ne zaman yüklenir?
Tema jQuery kullanmaz. Ön yüzde tek betiği 6,7 KB'lık front.js dosyasıdır ve defer ile sayfa okunduktan sonra çalışır. Bu dosya yalnız sayfada kaydırıcı, son dakika şeridi, "Tarifi yazdır" düğmesi ya da yukarı çık düğmesi varsa yüklenir. Yukarı çık düğmesi varsayılan olarak açık olduğu için çoğu sitede her sayfada iner; istemiyorsan Ayarlar sekmesinden kapatırsın.
Çerez bildirimini açtıysan 1,6 KB'lık ayrı bir betik eklenir, kapalıysa hiç yüklenmez. Gece modu için <head> içine tek satırlık küçük bir betik konur; okurun tercihini sayfa çizilmeden önce uygular, böylece koyu modda sayfa beyaz yanıp sönmez.
Lisans durumu her sayfa yüklemesinde sitenin kendi veritabanından okunur; ziyaretçi sayfayı açarken tema dışarıya istek atmaz. Lisans denetimi günde bir kez arka planda yapılır.
Temanın yapmadığı ve senin eklemen gerekenler
Tema sayfa önbelleği tutmaz, yüklediğin görselleri sıkıştırmaz ya da WebP'ye çevirmez ve içerik dağıtım ağı (CDN) kurmaz. Görsel boyutu için WordPress'in kendi ürettiği boyutları (srcset) kullanır; ek görsel boyutu tanımlamaz.
- Bir sayfa önbelleği eklentisi kur ya da sunucunun önbelleğini aç. Sunucu yanıt süresi (TTFB) 600 milisaniyenin üstündeyse ilk iş budur.
- Görselleri yüklemeden önce küçült. Manşet için 1600 piksel genişlik çoğu ekrana yeter; telefondan çekilmiş 4000 piksellik fotoğrafı olduğu gibi yükleme.
- Bir görsel eklentisiyle WebP ya da AVIF üret.
- Reklam kodlarının sayfa kaydırmasını (CLS) izle. Temanın reklam alanları boş kaldığında sayfadan kalkar, ama doldurulmuş bir reklam yüksekliği değişirse kayma olur.
- Kullanmadığın eklentileri kaldır; özellikle her sayfaya betik ekleyen sohbet, açılır pencere ve sosyal paylaşım eklentilerini.
Sık sorulanlar
Blok tema kullanmak tek başına siteyi hızlandırır mı?
Hayır. Blok temada WordPress yalnız sayfadaki blokların stillerini yükler, bu yardımcı olur. Ama LCP'yi en çok görsel boyutu, önbellek ve eklentiler belirler. Ayrıntı klasik tema mı blok tema mı rehberinde.
Wiozen Theme Google Fonts kullanıyor mu?
Hayır. Her tarzın yazı tipleri temanın içinde gelir ve senin sunucundan yüklenir. Bu, ayrıca ziyaretçinin IP adresinin bir yazı tipi sunucusuna gitmemesi demektir.
Önbellek eklentisinin "CSS'i birleştir" ayarını açmalı mıyım?
Gerek yok, açacaksan ölç. Tasarım CSS'i zaten sayfaya gömülü geliyor; birleştirme bazen sayfaya özel stilleri bozar ya da önbelleğe her sayfa için ayrı dosya yazar.
Anasayfam statik bir sayfaysa manşet görseli yine önden yüklenir mi?
Önden yükleme yalnız anasayfa son yazıları gösterdiğinde yapılır. Statik anasayfada ilk görseli bir Kapak ya da Öne çıkan görsel bloğuyla koy ve tembel yüklemesinin kapalı olduğunu kontrol et.
Hızlı açılan bir tema için Wiozen Theme'i ücretsiz indir, hazırlık sitende eklentiler kapalıyken bir kez ölç ve sonuçla karşılaştır.